Dilatometre Deneyi, yaygın kısaltmasıyla DMT (Flat Dilatometer Test), zeminin yerinde gerilme ve deformasyon özelliklerini değerlendirmek amacıyla kullanılan geoteknik arazi deneyidir. İnce ve yassı çelik prob zemine itilir; prob yüzeyindeki dairesel membran kontrollü basınçla genişletilir ve belirli aşamalardaki basınç okumaları kaydedilir.
DMT verileri özellikle zemin tabakalanması, yatay gerilme durumu, deformasyon özellikleri, sıkışabilirlik ve kayma dayanımı ile ilişkili mühendislik değerlendirmelerinde kullanılır. Deneyin ekipman, uygulama ve raporlama esasları ISO 22476-11 kapsamında tarif edilmektedir.
DMT probu statik itme ekipmanı ile hedef derinliğe ilerletilir. Belirlenen ölçüm seviyesinde membran kontrollü olarak basınçlandırılır ve zeminin membrana verdiği tepki kaydedilir. Ardışık derinliklerde tekrar edilen ölçümler sonucunda düşey yönde ayrıntılı bir zemin profili oluşturulur.
DMT özellikle kil, silt ve kum türü zeminlerde yaygın biçimde uygulanır. Çok iri çakıllı, bloklu veya probun güvenli ilerlemesini engelleyen çok sert tabakalarda yöntem sınırlanabilir. Bu nedenle test programı hazırlanırken jeolojik model ve ön saha bilgileri dikkate alınmalıdır.
Koni Penetrasyon Deneyi (CPT) ve DMT her ikisi de statik itme esaslı yüksek çözünürlüklü saha testleridir; ancak ölçüm prensipleri farklıdır. CPT, konik ucun ve sürtünme manşonunun penetrasyon direncini ölçerken DMT, zemine yerleştirilen yassı prob üzerindeki membranın genişlemesine karşı zeminin verdiği basınç tepkisini ölçer.
Bu nedenle iki yöntemin birlikte kullanılması, zemin tabakalanması ile deformasyon ve gerilme davranışının farklı veri kaynaklarıyla karşılaştırılmasına olanak verir. CPT hakkında ayrıntılı bilgi için Koni Penetrasyon Deneyi (CPT) sayfasını inceleyebilirsiniz.
Sismik Dilatometre Deneyi (SDMT), klasik DMT ölçümlerine sismik dalga hızı verilerinin eklenmesini sağlar. Böylece aynı test programında hem DMT'nin gerilme ve deformasyon göstergeleri hem de zeminin dinamik davranışını temsil eden kayma dalgası hızı profili değerlendirilebilir.
Ayrıntılar için Sismik Dilatometre Deneyi (SDMT) sayfasını inceleyebilirsiniz.
DMT, Flat Dilatometer Test ifadesinin yaygın kısaltmasıdır. Türkçede Dilatometre Deneyi veya Yassı Dilatometre Deneyi olarak kullanılır.
Klasik yassı dilatometre deneyi statik itme ile zemine doğrudan ilerletilen bir prob kullanır. Test programı saha koşullarına göre sondaj ve diğer deneylerle birlikte planlanabilir.
DMT'den türetilen deformasyon ve sıkışabilirlik parametreleri, uygun korelasyonlar ve geoteknik modelle birlikte oturma değerlendirmelerini desteklemek için kullanılabilir.
Koni Penetrasyon Deneyi (CPT); konik bir probun zemine sabit hızla itilmesi sırasında uç direnci ve çevre sürtünmesi gibi parametrelerin sürekli ölçülmesine dayanan yüksek çözünürlüklü bir geoteknik arazi deneyidir. CPT testi ve CPT deneyi olarak da aranan yöntem; zemin tabakalanması, taşıma gücü, sıvılaşma değerlendirmesi, temel ve kazık tasarımı için hızlı ve güvenilir veri sağlar.
Sismik CPT (SCPT), klasik CPT/CPTu ölçümlerine sismik dalga hızı verilerini ekleyen gelişmiş bir arazi deneyidir. Sismik Koni Penetrasyon Deneyi ile zeminin tabakalanması, penetrasyon direnci ve kayma dalgası hızı (Vs) aynı araştırma programı içinde değerlendirilebilir.
Dilatometre Deneyi (DMT), zemine itilen yassı bir prob üzerindeki esnek membranın kontrollü olarak genişletilmesiyle zeminin yatay gerilme, deformasyon ve mühendislik davranışının değerlendirilmesine yönelik yerinde bir geoteknik deneydir.
Sismik Dilatometre Deneyi (SDMT), klasik Dilatometre Deneyi (DMT) verileri ile sismik kayma dalgası hızı (Vs) ölçümlerini aynı saha araştırmasında birleştirir. Böylece zeminin statik deformasyon ve gerilme davranışı ile dinamik özellikleri birlikte değerlendirilebilir.
Jeoloji, inşaat ve jeofizik mühendislerinden oluşan deneyimli ekip.
Modern sondaj makineleri ve laboratuvar altyapısı ile hassas analiz süreçleri.
Uluslararası standartlara uygun test, kontrol ve raporlama hizmetleri.
Türkiye’nin farklı bölgelerinde aktif saha ve mühendislik operasyonları.
Altyapı projeleri, disiplinli ve teknik kontrol gerektiren bir mühendislik süreci ile yönetilir.